نظریه مشورتی ۷/۹۹/۵۰۸

نظر به اینکه به موجب مواد 1 و 11 قانون کاهش مجازات حبس تعزیری، مجازات برخی از جرایم و به تبع آن درجه قانونی جرم مربوط تقلیل یافته است و برخی از جرایم نیز از غیر قابل گذشت به قابل گذشت تبدیل شده اند؛ نحوه احتساب مواعد مربوط به مرور زمان در همه انواع آن )شکایت، تعقیب و اجرا( راجع به جرایمی که تا قبل از لازم الاجرا شدن قانون فوق به وقوع پیوسته اند اعم از اینکه در دادگاه مطرح یا در آینده مطرح شوند چگونه خواهد بود؟ به عنوان مثال جرم انتقال مال غیر با مبلغ کمتر از یک میلیارد ریال در سال 1390 به وقوع پیوسته و شاکی نیز از آن مطلع بوده در این حالت مبدا احتساب مرور زمان یک ساله موضوع ماده 106 قانون مجازات اسلامی کماکان تاریخ اطلاع است که منقضی شده و یا تاریخ لازم الاجرا شدن قانون اخیرالتصویب؟ در فرض عدم اطلاع، مهلت تعقیب این جرم ده سال است )مهلت تعقیب جرم درجه چهار( و یا هفت سال )مهلت تعقیب جرم درجه پنج(؟

رییس محترم شعبه هفتم دادگاه تجدید نظر استان سمنان با سلام و دعای خیر؛ بازگشت به استعلام شماره 9039/29/250 مورخ 1399/04/25 به شماره ثبت وارده 508 مورخ 1399/04/28، نظریه مشورتی این اداره کل به شرح زیر اعلام می:شود اولا، با توجه به بند»ت « ماده 11 قانون مجازات اسلامی قوانین مربوط به مرور زمان نسبت به جرایم سابق بر وضع قانون فورا اجراء می شود. بنابراین با لازم الاجرا شدن قانون کاهش مجازات حبس تعزیری مصوب 1399 نسبت به کلیه جرایم تعزیری که در نتیجه کاهش درجه مجازات آن ها، مواعد مرور زمان نیز کاهش یافته باشد، مواعد انواع مرور زمان شکایت، تعقیب، دادرسی و اجرای حکم مطابق درجات جدید مجازات محاسبه می .شود ثانیا، مبدأ مرور زمان شکایت در ماده 106 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 مشخص شده است و قانون کاهش مجازات حبس تعزیری م صوب 1399 حکم خاصی در خصوص مبدأ مرور زمان شکایت ندارد و از سوی دیگر تغییر وصف جرم غیر قابل گذشت به جرم قابل گذشت در قانون لاحق در ماده 104 قانون مجازات اسلامی اصلاحی 1399 از مصادیق قوانین مساعد به حال متهم موضوع ماده 10 این قانون محسوب می شود؛ بنابراین اگر شاکی تا تاریخ لازم الاجرا شدن قانون لاحق )قانون کاهش مجازات حبس تعزیری( شکایت خود را مطرح نکرده باشد، چنانچه تا این تاریخ مواعد مذکور در ماده 106 این قانون سپری شده باشد، موجب قانونی جهت تعقیب کیفری متهم وجود نداشته و باید قرار موقوفی تعقیب صادر شود اما اگ ر شاکی پیش از لازم الاجرا شدن قانون کاهش مجازات حبس تعزیری ، مطابق قانون حاکم، شکایت خود را مطرح کرده باشد، تغییر وصف جرم غیر قابل گذشت به جرم قابل گذشت به موجب قانون لاحق )ماده 104 ( با توجه به طرح شکایت شاکی در زمان قا نون سابق و شروع به تعقیب متهم و در نتیجه انتفای مروز زمان شکایت، موجب قانونی جهت تسری مقررات ماده 106 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 نسبت به ف استعلام وجود ندارد .رض دکتر احمد رفیعی مدیرکل حقوقی قوه قضاییه