نظریه مشورتی ۷/۹۸/۹۲۴

بر اساس ماده 1293 قانون مدنی اسنادی که توسط مأمور دولت خارج از صلاحیت آن ها صادر می شود، سند رسمی تلقی نمی شود. آیا مقصود از خارج از صلاحیت بودن، از جهت صلاحیت شخصی و فردی مأمور دولت است؛ یا این که شامل معیارهای صلاحیت نسبی و محلی هم می شود؟ برای مثال چنانچه مأمور دولت در بخش حسابداری اداره ثبت یک سند مالکیت را بدون داشتن پست اداری یا ابلاغ رسمی از رئیس اداره و خودسرانه امضاء کند، اثر آن چیست؟ آیا سند عادی تلقی می شود و اعتبار دار د یا این که علاوه بر عادی بودن، در صورت عدم ابطال توسط اداره دولتی توسط ذی نفع در محکمه قابل ابطال می باشد؟ در مورد عدم رعایت معیار صلاحیت محلی هم اگر مأموریت ثبت با پست کارشناسی و دارای ابلاغ از رئیس اداره اقدام به تحدید حدود اراضی که خارج از حوزه ثبتی یا جغرافیایی یا قضایی شهرستان مجاور تحت قلمرو آن اداره ثبت است بنماید، اثر آن فقط عادی تلقی شدن سند است یا از جهت عدم اهلیت وی در تنظیم سن د دولتی قابل ابطال هم می باشد؟

اولا، منظور از مأمورین رسمی مذکور در ماده 1287 قانون مدنی کسانی هستند که از سوی مقا م صلاحیتدار برای تنظیم سند رسمی تعیین شده اند. این مأمورین رسمی حسب مورد ممکن است مستخدم دولت باشند یا غیر آن؛ مانند اسناد رسمی .سردفتران ثانیا، مأمور باید برای تنظیم سند رسمی صلاحیت داشته و در حدود صلاحیت خود عمل نماید و لزوم دارا بودن صلاحیت مطلق است و شامل رعایت حوزه جغرافیایی محل مأموریت نیز می شود؛ وگرنه فاقد عنوان سند رسمی است و در صورت دارا بودن امضا یا مهر طرف، برابر ماده 1293 قانون مدنی، عادی تلقی می .شود ثالثا، در فرض عدم رعایت حوزه جغرافیایی محل مأموریت از سوی مدیران و نمایندگان ثبت و مسئولان د فاتر و صاحبان دفاتر اسناد رسمی و اقدام آن ها در خارج از محل مأموریت، مستند به ماده 2 قانون ثبت اسناد و املاک مصوب 1310 با اصلاحات و الحاقات بعدی، این افراد اثر قانونی ندارد اقدا.مات