نظریه مشورتی ۷/۹۸/۸۴۰

شخصی چک به مبلغ صد و بیست میلیارد تومان را با طرح دعوای حقوقی )دادخواست مطالبه( اقدام نموده صادرکننده چک نیز دعوای کیفری سوء استفاده از سفید امضاء را علیه دارنده مطرح نموده است. دارنده با معرفی دو نفر شاهد اعلام کرده است که صادرکننده به لحاظ بدهی، چک را سفید امضاء اختیار وی قرار داده تا مبلغ را در آن قید کند .در کارشناس حسابرسی اعلام می کند که دلیلی دال بر مراوده مالی بین طرفین از ناحیه شاکی و متهم ارائه نشده است. با شرایط موجود، اصل اعتبار و ظاهر سند تجاری به نفع دارنده چک و اصل برائت و عدم مدیونیت به نفع صادرکننده چک است. نظر مشورتی خود را در خصوص عمل دارنده اعلام نمایید وصف.کیفری

بازگشت به استعلام فاقد شماره و تاریخ آن مرجع، به شماره ثبت وارده 840 مورخ 1398/05/23 ، نظریه مشورتی این اداره کل به شرح زیر اعلام می :گردد اولا، دادن چک های سفید امضاء ظهور در تفویض اختیار پرکردن آن به دارنده چک دارد؛ بنابراین صرف تکمیل کردن متن چک سفید امضا توسط دارنده آن جرم محسوب نمی گردد و تحقق بزه سوءاستفاده از سفید امضا موضوع ماده 673 قانون تعزیرات 1375 منوط به وجود عناصر و ارکان مادی و معنوی بزه مزبور از جمله اثبات وجود رابطه امانی )سپردن چک( و استفاده از چک در غیر موارد امانی و به ضرر صاحب حساب است؛ ثانیا، با توجه به اصل غیرقابل استناد بودن ایرادات در برابر دارنده با حسن نیت اسناد تجاری و وصف تجریدی آن، این اسناد از جمله چک پس از صدور، از منشاء خود منفک می شوند که با ای ن وصف، صادرکننده یا ظهرنویس یا ضامن نمی توانند در برابر دارنده با حسن نیت به روابط شخصی مالی میان خود استناد نمایند؛ مانند این که چک به صورت امانی در اختیار دارنده یا خواهان بوده است؛ مگر این که تحصیل مجرمانه چک به موجب قطعی دادگاه کیفری محرز شود رأ.ی دکتر محمد علی شاه حیدری پور مدیر کل حقوقی قوه قضاییه