نظریه مشورتی ۷/۹۸/۴۳۵

اولا، با عنایت به مفاد مواد 565 ، 635 ، 638 ، 639 قانون مجازات اسلامی، چنانچه شخصی فاقد انگشتان دست راست باشد و جانی دست وی را از بیست بالاتر از مچ )از وسط ساعد( قطع کند ،سانت وضعیت دیه و ارش چگونه خواهد بود؟ چنانچه برای تا مچ دیه و برای مازاد از مچ به بالا ارش لازم باشد، این نتیجه غیر منطقی را در پی دارد که چنانچه جانی کمی از بالاتر آرنج دست را قطع می کرد دیگر مسئول پرداخت ارش نمی شد؟ ثانیا، در خصوص مقدار بالاتر از مچ، چنانچ ه لازم باشد میزانی پرداخت شود، آیا ارش در نظر گرفته می،شود یا با توجه به مفاد مواد 565 و 638 لازم است به میزان مساحت ساعد قطع شده محاسبه شود؟

سوال فوق در فرضی که شخص کف دست ندارد چه می شود؟

پاسخ: مقررات مربوط به قطع دست در مبحث دهم بخش دوم از کتاب چها رم دیات قانون مجازات اسلامی 1392 آمده است. در این مبحث برای قطع دستی که فاقد انگشتان است، دیه ای مقرر نشده است و چون ماده 635 قانون مذکور ناظر به قطع کردن یا از بین بردن دست از مفصل مچ، مشروط به داشتن انگشتان کامل است و نیز ماده 639 همین قانون اشاره به دست ی دارد که دارای انگشتان است، بنابراین فرض سؤال از شمول مواد یاد شده و نیز ماده 565 قانون مورد بحث خارج می باشد و در هر دو مورد استعلام، باید ارش با جلب نظر پزشکی قانونی تعیین شود و در فرضی که مجنی علیه کف دست ندارد و قسمت بالاتر از مچ قطع شود نیز مستلزم ت عیین ارش است و مناسب است تعیین ارش به مساحت عضو مورد جنایت توجه شود .در دکتر محمد علی شاه حیدری پور مدیرکل حقوقی قوه قضاییه