نظریه مشورتی ۷/۹۸/۱۳۵۲

زوج فاقد شغل و درآمد و یا تعهدات مالی او بیشتر از حقوق و درآمدش است. با توجه به این که یکی از تکالیف مرد پرداخت نفقه همسرش موضوع ماده 1107 قانون مدنی است، آیا در دو فرض مذکور زوج می تواند زوجه را به تمکین از خود دعوت کند؟ آیا در موارد بالا زوجه می ت واند با عذر خوف ضر ر بدنی از تمکین استنکاف نماید؟

اولا ، وفق ماده 1107 قانون مدنی، نیازهای متعارف و متناسب با وضعیت زن، ملاک تعهد زوج به پرداخت نفقه است و وضعیت زوج و میزان توانایی مالی وی ملاک عمل نمی باشد؛ لذا در فرض سؤال فقدان شغل یا درآمد ناکافی ز وج و یا افزون بودن تعهدات مالی وی بر میزان حقوق و درآمدش، مانع استحقاق زوجه بر نفقه متعارف و متناسب با وضعیت وی با لحاظ ماده 1108 آن قانون نمی .باشد ثانیا، تشخیص این که تمکین زوجه از زوج متضمن خوف ضرر بدنی یا مالی یا شرافتی )موضوع ماده 1115 قانون مدنی( اس ت، با توجه به رفتار زوج، وضع خانوادگی و موقعیت و شخصیت زوجه و دیگر اوضاع و احوال، ب ر عهده دادگاه رسیدگی است .کننده دکتر محمد علی شاه حیدری پور مدیرکل حقوقی قوه قضاییه