نظریه مشورتی ۷/۹۸/۱۱۰۶

چنانچه شخصی غیر از مقامات یا مامورین دولت یا نیرو مسلح شخصی را توقیف یا حبس کند یا در محلی مخفی نماید ،های آیا مشمول ماده 583 قانون مجازات اسلام ی )تعزیرات( مصوب 1375 می شود؟

بازگشت به استعلام شماره 9016/61/38001 مورخ 1398/07/09 به شماره ثبت وار ده 1106 مورخ 1398/07/09، نظریه مشورتی این اداره کل به شرح زیر اعلام می :گردد نظر نخست: با توجه به عبارت پردازی ماده 583 قانون مجازات اسلامی 1375 که پس از عبارت»غیر آنها « قید» بدون حکمی از مقامات صلاحیت دار «را آورده است، نشان می دهد که مصادیق»هر کس « در این ماده، باید فردی باشد که بتواند»حکمی «از مقامات صلاحیت دار برای جلب یا توقیف اشخاص دریافت کند. در حالی که در مقررات قانونی چنین اختیاری برای افراد عادی پیش بینی نشده است. به علاوه قرار گرفتن ماده 583 ذیل فصل دهم قانون یاد شده نیز مویدی بر این استدلال ا.ست نظر دوم: تعبیر»غیر آنها « در ماده 583 قانون مجازات اسلامی 1375 شامل اشخاص عادی است. زیرا هرچند این ماده در زیر عنوان فصل دهم قانون یاد شده با عنوان"تقصیرات مقامات و مامورین دولتی" مقرر شده است ولی اهمیت جرائم موضوع ماده پیش گفته به اندازه ای است که قا نون گذار استثنائا در این ماده بر خلاف مواد قبلی فصل دهم، به اشخاص عادی نیز اشاره کرده است. مواد 584 تا 587 مذکور در همین فصل نیز همگی در راستای ماده 583 مقرر شده اند که مقررات آنها درباره همه اشخاص اعم از عادی، دولتی و نظامی است. به طور ویژه ماده 586 دربار ه مرتکبانی است که برای ارتکاب جرایم موضوع ماده 583 ، اسم یا عنوان مجعول یا اسم و علامت مأمورین یا لباس منتسب به آنان را اختیار کرده اند که نشان می دهد این ماده حالت خاصی از ارتکاب جرم موضوع ماده 583 از سوی اشخاص عادی را پیش بینی می کند. افزون بر این اطلاق ت عبیر"غیر آنها" در انطباق با قانون اساسی، در راستای حفظ حقوق شهروندان به ویژه حق آزادی تن و آزادی آمد و شد است و از سوء استفاده های اشخاص عادی در توقیف یا حبس همدیگر جلوگیری می کند.