نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۵/۶۱

- ١ چنانچه متهم مرتکب دو یا چند جرم شده باشد و باید قاعده تعدد جرم اعمال شود و همچنین مشمول تخفیف موضوع مواد ٣ ٧ و ٣ ٨ قانون مجازات اسلامی مصوب ١ ٣ ٩ ٢ تشخیص داده شود، آیا ابتدا مجاز ات های متهم با رعایت قواعد تعدد تعیین و سپس تخفیف اعمال می شود و یا آنکه ابتدا تخفیف داده می شود؛ مانند تخفیف مجازات از درجه چهار به درجه شش و سپس در درجه تخفیف یافته قاعده تعدد اعمال می شود؟ مانند آنکه در حبس درجه شش، باید حبس بیش از پانزده ماه تعیین شود . - ٢ در فرض سؤال، چنانچه نظر بر این باشد که ابتدا قاعده تعدد اعمال و مجازات تعیین و سپس تخفیف داده شود، آیا در مجازات حبس درجه شش باید مطابق ماده ١ ٨ قانون مجازات اسلامی مصوب ١ ٣ ٩ ٢ حداقل مجازات حبس تعیین شود و یا آنکه بین اقل و اکثر اختیار وجود دارد و حکم ماد ه یادشده اعمال نمی شود؟

١ و ٢ - اولا ، مقتضای تخفیف مجازات در جرم واحد، کاهش مجازات از حداقل قانونی یا تبدیل آن در موارد مقرر در قانون است؛ اما در مورد تعدد جرم، در فرض ارتکاب دو یا سه جرم، تخفیف مجازات زمانی صادق است که مجازات به میانگین حداقل و حداکثر و یا کمتر از آن کاهش یابد و در فرض ارت کاب بیش از سه جرم، تخفیف مجازات در صورتی صدق می کند که مجازات از حداکثر قانونی کاهش یابد؛ بنابراین، دادگاه باید با لحاظ الزام قانونی مربوط به تشدید مجازات و مقررات مذکور در مواد ٣ ٧ و ٣ ٨ قانون مجازات اسلامی مصوب ١ ٣ ٩ ٢ مجازات تعیین کند . ثانیا، حکم تبصره ) الح اقی ١ ٣ ٩ ٩ ( ماده ١ ٨ قانون مجازات اسلامی مصوب ١ ٣ ٩ ٢ مبنی بر تعیین حداقل مجازات قانونی حبس و لزوم ذکر جهت تعیین این مجازات به بیش از حداقل مجازات مقرر قانونی در متن رأی، در جرم واحد و جرایم متعدد باید رعایت شود . دکتر محمدعلی شاه حیدری پور مدیر کل حقوقی قوه قضای یه