نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۵/۵۸

در اجراییه که بر اساس رأی مؤسسه داوری صادر شده است ،ای قرارداد مبنای رأی داوری به موجب دادنامه قطعی دادگاه تجدیدنظر ابطال شده است؛ آیا در چنین فرضی می توان رأی داور را که حکم بطلان آن تاکنون صادر نشده است، اجرا کرد و یا آنکه رأی داور غیر قابل اجرا است؟

اولا، پس از صدور رأی داور به استناد قرارداد بین طرف ین، به نظر می رسد دعوای بطلان قرارداد مبنای رأی داوری قابلیت پذیرش ندارد؛ زیرا ادعای بطلان معامله در زمره دفاع خوانده در دعوای الزام به انجام تعهدات قرارداد بوده است و پس از رسیدگی و صدور رأی داور به استناد قرارداد، پذیرش دعوا بر بطلان ) قرارداد ( ، معارض رأی قط عی داوری است . ثانیا، در فرض سؤال که برخلاف مراتب پیش گفته پس از صدور رأی داور، حکم قطعی بر ابطال قرارداد رجوع به داوری صادر شده است، چنانچه دادگاه احراز کند به جهت ابطال قرارداد رجوع به داوری، رأی داور نیز باطل و غیر قابل اجرا می باشد، باید وفق بند ٧ م اده ٤ ٨ ٩ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ١ ٣ ٧ ٩ ، به نحو مستند و مستدل ضمن عدول از تصمیم قبلی خود مبنی بر صدور اجراییه، رأی داور را غیر قابل اجرا اعلام نماید . تشخیص مصداق و انطباق با محتویات پرونده بر عهده مرجع قضایی رسیدگی کنند ه است . شایسته ذکر است، در تمامی مواردی که دادگاه در اجرای ماده ٤ ٨ ٩ قانون یادشده رأی بر بطلان و غیر قابل اجرا بودن رأی داوری صادر می کند، با توجه به اینکه دارای همان آثار حکم به ابطال رأی داور است و از آنجا که وفق رأی وحدت رویه شماره ٨ ٣ ٦ مورخ ٢ ٨ / ٦ / ١ ٤ ٠ ٢ هیأت دیوان عالی کشور این رأی غیر مالی است ،عمومی مانند دیگر آرای غیر مالی قابل تجدیدنظر است . دکتر محمدعلی شاه حیدری پور مدیر کل حقوقی قوه قضاییه