نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۴/۳۳۸

به موج ب ذیل ماده ٣ ٠ ٣ قانون مجازات اسلامی مصوب ١ ٣ ٩ ٢ ، چنانچه فردی با اعتقاد به مهدورالدم بودن دیگری مبادرت به قتل وی نماید و در نهایت مهدورالدم بودن مقتول به اثبات نرسد، مرتک ب به پرداخت دیه و نیز مجازات حبس مقرر در ماده ٦ ١ ٢ قانون مجازات اسلامی ) تعزیرات ( مصوب ١ ٣ ٧ ٥ محکوم می شود؛ خواهشمند است در این خصوص اعلام فرمایید آیا این مقرره صرفا شامل جنایات عمدی با سبق تصمیم ) بند » الف « ماده ٢ ٩ ٠ قانون مجازات اسلامی ( می شود و یا آنکه در خصوص جنایات مشمول بند » ب « ماده یادشده ) ارتکاب فعل نوعا کشنده ( نیز قابل اعمال است؟ به عنوان مثال، فرد ) الف ( اطلاع پیدا می کند که فرد ) ب ( ) از اقارب سببی ( مدتی پیش اقدام به تجاوز به همسرش ) همسر شخص الف ( نموده است . ) الف ( پس از اطلاع از این قضیه و با این اعتقاد که ) ب ( مهدورالدم است، در صدد انتقام از وی برآمده است . در نهایت بنا به جهاتی از قتل ) ب ( منصرف شده و صرفا قصد تأدی ب وی را داشته است؛ بر این اساس، وی را به جای خلوتی کشانده و پس از مطرح کردن موضوع، با سنگ ضربه ای بر سر او وارد می کند که در اثر همان ضربه، نامبرده به قتل می ر سد . در مثال حاضر، فرد ) الف ( با اعتقاد به مهدورالدم بودن فرد ) ب ( و بدون داشتن قصد قتل، مرتک ب جنایت عمدی شده است و در نه ایت از آنجا که فعل ارتکابی نوعا کشنده بوده است، رفتار ارتکابی مشمول تعریف قتل عمدی می شود؛ چنانچه اثبات شود فرد ) الف ( با اعتقاد به مهدورالدم بودن مقتول، مرتک ب این جنایت شده است؛ اما در نهایت مهدورالدم بودن مقتول در دادگاه به اثبات نرسد، آیا موضوع مشمول قس مت ذیل ماده ٣ ٠ ٣ قانون مجازات اسلامی مصوب ١ ٣ ٩ ٢ می شود؟ اس خ :پ حکم موضوع قسمت اخیر ماده ٣ ٠ ٣ قانون مجازات اسلامی مصوب ١ ٣ ٩ ٢ ) ناظر بر صدور حکم به پرداخت دیه و تعزیر ( با عنایت به اطلاق واژه » جنایت « مذکور در این ماده، شامل بند » ب « ماده ٢ ٩ ٠ قانون یادشده می شود که از مصادیق جنایت عمدی مقرر در این ماده است و در فرض سؤال، وجود یا فقدان سبق تصمیم که از تقسیمات قتل عمدی از نظر رکن روانی است، مؤثر در مقام نیست؛ شایسته ذکر است تشخیص مصداق و امور موضوعی مربوط به پرونده، با مرجع قضایی مربوط است . دکت ر محمدعلی شاه حیدری پور مدیر کل حقوقی قوه قضاییه