نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۴/۲۷۷

شخص » الف « دعوایی به خواسته مطالبه خسارت به مبلغ ده میلیون ریال به طرفیت شخص » ب « در دادگ اه صلح شهرستان خوی مطرح کرده و مدعی است وفق قرارداد، از خوانده که ساکن سنندج است، بذر را در شهرستان خوی خریداری کرده و تحویل گرفته است؛ دادگاه صلح شهرستان خوی به اعتبار محل اقامت خوانده، قرار عدم صلاحیت به شایستگی محاکم صلح سنندج صادر کرده است؛ دادگاه اخیر نیز جلسه رسیدگی برگزار و به بی حقی خواهان اظهار نظر کرده است؛ خواهان پرونده به این رأی اعتراض و ضمن تجدید نظرخواهی، ایراد عدم صلاحیت را مطرح و اعلام نموده است محل اجرای قرارداد شهرستان خوی است؛ با ارجاع پرونده به شعبه ششم دادگاه تجدیدنظر استان، این دادگاه معتقد است ایراد عدم صلاحیت وارد بوده و می بایست دادگاه صلح شهرستان خوی به موضوع رسیدگی می کرد . در چنین فرضی، آیا این دادگاه می تواند قرار عدم صلاحیت به شایستگی دادگاه صلح خوی صادر کند و یا با توجه به حکم تبصره ٤ ماده ١ ٢ قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ١ ٤ ٠ ٢ که مقرر می دارد : در مورد دادگاه های صلح واقع در حوزه های قضایی دو استان و نیز اختلاف بین دادگاه صلح و دادسراها یا دادگاه های حقوقی یا کیفری یا بخش حوزه قضایی دو استان، حل اختلاف با شعبه اول دادگاه تجدیدنظر استانی است که مرجع قضایی استان آخرین قرار عدم صلاحیت را صادر نموده است ،آن باید پرونده از طریق شعبه اول دادگاه تجدیدنظر استان کردستان تعیین تکلیف شود؟ شیوه حل اختلاف و تعیین صلاحیت در این پرونده چگونه است؟ اس خ :پ در فرض سؤال که دادگاه ص لح واقع در حوزه قضایی یک استان قرار عدم صلاحیت به شایستگی دادگاه صلح واقع در حوزه قضایی استان دیگر صادر کرده و دادگاه اخیر اقدام به رسیدگی و صدور حکم کرده و با تجدیدنظرخواهی و اعتراض تجدیدنظرخواه ) خواهان بدوی ( به عدم صلاحیت محلی دادگاه بدوی، دادگاه تجدیدنظ ر اعتراض را وارد دانسته است؛ وفق ماده ١ ٧ قانون شورای حل اختلاف مصوب ١ ٤ ٠ ٢ ، موضوع مشمول ماده ٣ ٥ ٢ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ١ ٣ ٧ ٩ است و مرجع تجدیدنظر ضمن نقض حکم، پرونده را به مرجع صالح ارسال می نماید و از آنجا که اختلاف صلا حیت بین دادگاه های ص لح دو استان محقق نشده است و دادگاه تجدیدنظر در مقام حل اختلاف اقدام نکرده است، موضوع منصرف از بند » ب « تبصره ٤ ماده ١ ٢ قانون شورای حل اختلاف مصوب ١ ٤ ٠ ٢ است . شایسته ذکر است، با توجه به ملاک بند ١ ماده ٣ ٧ ١ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ١ ٣ ٧ ٩ ، دادگاه تجدیدنظر استان در صورتی می تواند در اجرای ماده ٣ ٥ ٢ این قانون رأی دادگاه بدوی را به لحاظ عدم صلاحیت محلی نقض کند که در دادگاه بدوی نسبت به صلاحیت محلی ایراد شده و دادگاه به آن توجه نکرده باشد . دکتر محمدعلی شاه حیدری پور مدیر کل حقوقی قوه قضاییه