نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۴/۱۵

1 - با توجه به بند 5 ماده 426 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 منظور از » حیله مؤثر در حکم « چیست؟ در هر صورت هر گونه حیله و تقلبی به صورت مستقیم و یا غیر مستقیم در حکم مؤثر است؛ مانند آن که فرد با طرح دعوای صوری اعسار و به کا رگیری شهود از پرداخت هزینه دادرسی معاف شود و چه بسا اگر این معافیت نبود به سبب هزینه دادرسی طرح دعوا، موفق به اثبات حق خود نمی شد . آیا اثبات شهادت کذب در دعوای اعسار از پرداخت هزینه دادرسی، از موجبات اعاده دادرسی است؟ 2 - چنانچه حیله و تقلب یادشده از اسباب اعاده دادرسی نیست، اثبات آن چه اثر حقوقی دارد؟ آیا می توان هزینه دادرسی را از چنین شخصی وصول کرد؟ اس خ :پ 1 - مقصود از حیله و تقلب در دعوای اصلی در بند 5 ماده 426 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 ، حیله و تقلبی است که مؤثر در ه مان دعوا باشد و حیله و تقلب در دعوای اعسار به عنوان دعوای فرعی، در دعوای اصلی تأثیری ندارد و از موجبات اعاده دادرسی در دعوای اصلی نخواهد بود . 2 - در فرض سؤال که شخص با طرح دعوای صوری اعسار از پرداخت هزینه دادرسی و به کارگیری شهود از پرداخت این هزینه معاف شده است، چنانچه موضوع مشمول ماده 514 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 باشد، هزینه دادرسی از محل دارایی های این شخص که حکم اعسار وی صادر شده است، وصول می شود و در هر صورت در فرض سؤال، تشخیص ترتب یا عدم ترتب نفع قانونی بر استما ع اعاده دادرسی نسبت به حکم اعسار، بر عهده مرجع رسیدگی کننده است و چنانچه دادگاه نفع خواهان را احراز کند، کشف حیله و تقلب به شرح مندرج در استعلام، می تواند مستمسک استماع اعاده دادرسی نسبت به همان حکم اعسار باشد . دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه