نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۴/۱۱۷

نظر به ابهام موجود در نحوه اجرای ماده 14 ) سابق ( دستورالعمل کاهش جمعیت کیفری مصوب 1398/6/6 ، الحاقی به ذیل ماده 202 آیین نامه اجرایی سازمان زندان ها و اقدامات تأمینی و تربیتی کشور مصوب 1400/10/29 » : با توجه به اینکه مفاد ماده 14 دستورالعمل کاهش جمعیت کیفری مصوب 1398/6/6 در اصلاحیه آیین نامه اجرایی سازمان زندان ها، به ذیل ماده 202 آن آیین نامه اضافه شده و با التفات به بخ شنامه شماره 9000/94665/14000/140 مورخ 1400/11/13 دادستان محترم وقت کل کشور « ، خواهشمند است در خصوص نحوه اعمال و تعیین شمول مرخصی مذکور ) ذیل ماده 202 آیین نامه فوق الذکر ( اعلام نظر فرمایید . اس خ :پ اولا، شرایط و ضوابط اعطای مرخصی به متهمان و محکومان در قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 و از جمله در ماده 520 این قانون و همچنین در » آیین نامه سازمان زندان ها و اقدامات تأمینی و تربیتی مصوب 20/2/1400 « پیش بینی شده است و ماده 14 » دستورالعمل ساماندهی زندان یان و کاهش جمعیت کیفری زندان ها « مصوب 1398 رئیس محترم قوه قضاییه نیز با قید عبارت » در چارچوب قوانین و مقررات به مرخصی اعزام می شوند « بر این امر صحه گذاشته است؛ بنابراین اعطای مرخصی موضوع ماده 14 دستورالعمل مورد اشاره در چارچوب مقررات قانونی امکان پذیر است . ثانیا، مواد 200 و 202 آیین نامه اجرایی سازمان زندان ها و اقدامات تأمینی و تربیتی اصلاحی 29 / 10 / 1400 ریاست محترم قوه قضاییه با عنایت به ماده 194 این آیین نامه، همسو با ماده 520 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 است و اساسا مربوط به مدت مرخصی و چگونگی اعطای نیست و در خصوص اعطای مرخصی و مدت آن ،آن قاضی اجرای احکام باید مطابق ضوابط مربوطه ) نظیر آنچه در مواد قانونی آیین دادرسی کیفری و از جمله ماده 520 این قانون و مواد 194 ، 195 ، 196 ، 197 و 198 آیین نامه پیش گفته که عینا مبتنی بر ماده 520 قانون آیین دادرسی کیفری آمده است ( رفتار کند . برابر ماده 520 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 و ماده 194 آیین نامه پیش گفته، محکومان می توانند به شرط رعایت ضوابط و مقررات زندان و مشارکت در برنامه های اصلاحی و تربیتی و کسب امتیازات لازم پس از سپردن تأمین مناسب، ماهانه حداکثر سه ر وز از مرخصی برخوردار شوند؛ بنابراین اعطای مرخصی به محکومان از یک سو مشروط به دارا بودن شرایط مقرر در این ماده و منوط به سپردن تأمین مناسب می باشد و از سوی دیگر مدت استفاده از مرخصی » حداکثر سه روز « در هر ماه است، نه » سه روز « در هر ماه؛ در نتیجه به تشخیص مقا م اعطاکننده ممکن است کمتر از سه روز در هر ماه نیز باشد . با توجه به مراتب یادشده، گرچه از مواد موصوف استفاده نمی شود که هر زندانی سه روز در هر ماه مرخصی استحقاقی دارد و به طور خودکار ذخیره می شود؛ اما هرگاه شخصی در طول مدت سپری کردن محکومیت، نتواند از تمام یا بخشی از مرخصی که به تشخیص مقام اعطاکننده واجد شرایط استفاده از آن است، بهره مند شود، اعطای مجموع آن در پایان این مدت با لحاظ مواد 200 و 202 آیین نامه پیش گفته بلامانع است . شایان ذکر است اعطای مرخصی در هر صورت نمی تواند بیشتر از حداکثر مق رر در ماده 520 قانون آیین دادرسی کیفری و ماده 194 آیین نامه یادشده باشد و در خصوص تمامی جرایم، چنانچه مجموع مرخصی استحقاقی زندانی به میزان مقرر در استعلام باشد، اعطای آن در قالب مرخصی منتهی به آزادی بلا مانع است و نوع جرم ) محکومیت ( از این حیث تأثیری ندارد . دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه