نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۴/۱۱۴

زوجه دعوای مطالبه مهریه به طرفیت زوج مطرح نموده و پس از صدور حکم قطعی محکومیت زوج و پذیرش اعسار وی و تقسیط محکوم به و قطعیت آن، پدر زوج فوت می کند و زوج برای جلوگیری از توقیف سهم الارث خود توسط زوجه، یک فقره چک در وجه یکی از همکاران خود صادر می کند و دارنده چک از طریق اجرای ثبت، سهم الارث زوج را توقیف می کند . آیا رفتارهای ارتکابی زوج و همکار وی در قبال زو جه، واجد وصف کیفری است؟ در صورت جرم بودن، مشمول کدام یک از عناوین مجرمانه است؟ اس خ :پ در فرض پرسش که پس از صدور حکم اعسار به تقسیط محکوم به ) مهریه ( ، به لحاظ فوت پدر زوج و حصه وی از ترکه، محکوم علیه توان پرداخت محکوم به را دارد؛ اما به منظور فرار از پرداخت م حکوم به، اقدام به صدور چک به صورت غیر واقعی و تحویل آن به شخص ثالث نموده و این شخص به عنوان دارنده چک از طریق اداره اجرای ثبت، سهم الارث زوج را توقیف کرده است، با لحاظ رأی وحدت رویه شماره 774 مورخ 20 / 1 / 1398 هیأت عمومی دیوان عالی کشور، رفتار زوج و شخص ثالث تا زمانی که عملیات اجرایی ثبت پایان نپذیرفته و اموال توقیفی به شخص ثالث منتقل نشده باشد، در حد شروع به جرم بوده و با عنایت به مجازات قانونی بزه مذکور در ماده 21 قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی مصوب 1394 ) بزه فرار از پرداخت دین ( که درجه شش می باشد، شروع ب ه جرم مذکور با لحاظ ماده 122 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 قابل تعقیب و مجازت نیست؛ اما این امر مانع از درخواست زوجه ) محکوم لها ( به حبس زوج ) محکوم علیه ( وفق ماده 18 قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی مصوب 1394 نخواهد بود . بدیهی است چنانچه سهم الارث زوج به م یزانی باشد که به رغم توقیف شخص ثالث، مازاد آن کفاف پرداخت محکوم به را بنماید، موضوع اساسا از شمول ماده 21 قانون اخیر الذکر خارج است . دکتر محمدعلی شاه حیدری پور مدیر کل حقوقی قوه قضاییه