نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۳/۹۸۴

در صورتی که خریدار چندین سال قبل به مستحق للغیر درآمدن مبیع علم پیدا کرده است؛ اما به دلایلی مانند روابط خانوادگی و یا اندک بودن میزان ثمن و اینکه در رویه سابق مراجع قضایی حکم به استرداد ثمن به نرخ روز مبیع ) قیمت سوقیه ( نمی داده اند، برای مطالبه غرامت طرح دعوا نکرده باشد، آیا در حال حاضر دعوای خریدار و درخواست اعمال رأی وحدت رویه شماره ٨ ١ ١ مورخ ١ ٤ ٠ ٠ / ٤ / ١ هیأت عمومی دیوان عالی کشور برای مطالبه غرامت بر اساس میزان افزایش قیمت ) تورم ( اموالی که از نظر نوع و اوصاف مشابه همان مبیع هستند مسموع است؟ آیا می توان بر ا ساس قاعده اقدام، تاریخ علم به مستحق للغیر درآمدن مبیع را ملاک عمل قرار داد و نه تاریخ طرح دعوا؟ اس خ :پ در فرض سؤال که خریدار به رغم علم به مستحق للغیر بودن مبیع برای مطالبه غرامت بنا به دلایلی سال های طولانی مبادرت به طرح دعوا نکرده است؛ اما در حال حاضر د ر اجرای رأی وحدت رویه شماره ٨ ١ ١ مورخ ١ ٤ ٠ ٠ / ٤ / ١ هیأت عمومی دیوان عالی کشور طرح دعوا کرده است، تا زمانی که قصد وی مبنی بر ابراء ذمه بای ع احراز نشده باشد، با لحاظ قواعد فقهی » الحق القدیم لایبطله شی « و » علی الید « صرف سپری شدن مدت زمان طولانی از تاریخ علم به مستحق للغیر بودن مبیع، مانع از طرح دعوا و استم اع دعوای خریدار بر اساس ماده ٣ ٩ ١ قانون مدنی و رأی وحدت رویه یادشده نمی باشد؛ و در هر حال تشخیص و احراز مصداق با توجه به مجموع اوضاع و احوال و شواهد و ظواهر امر بر عهده مرجع رسیدگی کننده است . دکتر محمدعلی شاه حیدری پور مدیر کل حقوقی قوه قضاییه