نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۱/۱۳۶۴

فردی نظامی به قصد تحت تعقیب قرار دادن فردی و تشکی ل پرونده برای وی، صدای او را بدون اخذ مجوز قانونی ضبط می کند. با توجه به اصل بیست و پنجم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و با عنایت به ماده 582 قانون مجازات اسلامی )تعزیرات مصوب 1375(، آیا مورد سؤال مصداق ماده یادشده است و یا آن که سوءاستفاده از موقعیت شغل ی محسوب و مصداق و مشمول حکم مقرر در ماده 126 قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح مصوب 1382 با اصلاحات و الحاقات بعدی است؟

شنود اظهارات اشخاص در فضای واقعی )نه مجازی( با استفاده از دستگاه های رایانه ای یا مخابراتی از شمول ماده 730 قانون مجازات اسلامی )تعز یرات(؛ ماده 2 قانون جرایم رایانه ای مصوب 1388 که ناظر بر شنود غیرمجاز محتوای در حال انتقال ارتباطات غیر عمومی از سامانه های رایانه است، خارج است؛ اقتضای تفسیر مضیق قوانین کیفری نیز مؤید این نظر است. بر این اساس، نصب دستگاه ضبط صدا در خودروی شخصی یا محل است ق رار دیگران و ضبط صدای افراد، شنود غیرمجاز موضوع ماده پیش گفته محسوب نمی شود و موضوع از شمول ماده 582 قانون مجازات اسلامی )تعزیرات مصوب 1375 ( که ناظر بر ضبط یا استراق سمع مکالمات تلفنی یا مخابرات اشخاص بدون مجوز قانونی است، خروج موضوعی دارد. توضیح آن که، د ر صورت احراز ارکان متشکله جرم سوءاستفاده از موقعیت، شغل و کارت شناسایی افراد نظامی موضوع ماده 126 قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح مصوب 1382 با اصلاحات و الحاقات بعدی، رفتار ارتکابی می تواند مشمول ماده اخیرالذکر باشد که در هر حال تشخیص موضوع با دادرس است رسیدگی.کننده دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه