نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۰/۹۶۱

مستاجرین املاک موقوفه بدون اخذ اجازه قبلی یا فعلی موقوفه در قالب عقودی چون بیع حقوق خود را انتقال می دهند. صرف نظر از عناوین این قرارداد ها، آیا اداره اوقاف و امور خیریه یا ملزم تنظیم سند رسمی اجاره برای منت قل الیه است؟ آیا انتقال اعیان که ملک شخصی است به اشخاص ثالث، تکلیفی برای اداره یاد شد ه تکلیفی جهت تنظیم اجاره عرصه ملک ایجاد می کند؟

اولا، وفق ماده 30 قانون مدنی هر مالکی نسبت به مایملک خود حق هر گونه تصرف و انتفاع دارد؛ مگردر مواردی که قانون استثن اء کرده باشد؛ هم چنان که به موجب ماده 474 همین قانون مستأجر می تواند عین مستأجره را به دیگری اجاره دهد؛ مگر در عقد اجاره خلاف آن شرط شده باشد این.که ثانیا، هر چند اطلاق مواد 1 2 - 3 - 4 - و 5 آیین نامه نحوه ترتیب وصول پذیره و اهدایی مصوب 1365 با اصلاحات بعد ی به موجب دادنامه های شماره 2161 و 2162 مورخ 21/12/1397 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در مواردی که نظر واقف بر عدم اخذ پذیره یا اخذ پذیره به نحو خاص باشد به شرح مضبوط در دادنامه های فوق الذکر ابطال شده است؛ اما از حکم ماده 2 این آیین نامه اختیار مستأجر عرصه ای که حق تملک اعیان داشته و احداث اعیان کرده است، در انتقال مورد اجاره به غیر بدون نیاز به اخذ موافقت متولی و یا اداره و امور خیریه مستفاد است .اوقاف ثالثا، هیأت عمومی دیوان عدالت اداری به موجب دادنامه شماره 100 مورخ 3/8/1376 ، با ابطال تبصره 4 ماده 6 آیی ن نامه اجرایی قانون ابطال اسناد و فروش رقبات، آب و اراضی موقوفه مصوب 3/2/1374 وزیران با اصلاحات بعدی که مفهم نفی حق اولویت مکتسبه قانونی در صورت تغییر کاربری ملک بود، اعلام :داشت»حکم مقرر در تبصره های ماده واحده قانون ابطال اسناد و فروش رقبات، آب و ا راضی موقوفه علی الاطلاق مفید تثبیت حق اولویت متصرفین اموال غیر منقول موقوفه در انعقاد عقد اجاره با رعایت صرفه و صلاح وقف است.« رابعا، بنا به مراتب مذکور، در فرض سؤال که مستأجر املاک موقوفه، مالک اعیان است و حقوق خود را در قالب بیع، صلح و ... به دیگری واگذ ار کرده است، این انتقال منشاء اثر بوده و مستأجر جدید که مالک اعیان شده است، قائم مقام مستأجر قبلی است و به اعتبار مالکیت وی بر اعیان احداثی، اداره اوقاف و امور خیریه مکلف به تنظیم قرارداد اجاره با است منتقل/.الیه دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه