نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۰/۳۴۹

مطابق ماده 23 قانون مجازات اسلامی»دادگاه می تواند فردی را که به حد قصاص یا مجازات تعزیری از درجه شش تا درجه یک محکوم کرده است با رعایت شرایط مقرر در این قانون متناسب با جرم ار تکابی خصوصیات وی به یک یا چند مجازات از مجازات های زیر محکوم نماید: الف- اقامت اجباری در محل معین «... و مطابق مواد 88 و 89 قانون مجازات اسلامی برخی مجازات ها و اقدامات تأمینی و تربیتی برای اطفال و نوجوانان پیش بینی شده است. آ یا در مورد اطفال و نوجوانان، ص دور مجازات های تکمیلی وفق ماده 23 قانون مجازات اسلامی امکان پذیر است؟

اولا، مجازات تکمیلی با لحاظ ماده 18 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 ، نوعی مجازات تعزیری است که علاوه بر مجازات اصلی جرم تعیین می شود و در خصوص اطفال )افراد نابالغ( در صورت ارتکاب جر م طبق ماده 148 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 »اقدامات تأمینی و تربیتی «اعمال و نه مجازات می.شود؛ ثانیا، مقنن در مواد 89 و 90 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 نسبت به افراد پانزده تا هیجده سال دیدگاه افتراقی داشته است و با اجتناب از به کار بردن اصطلاح»حبس ت عزیری« ، عبارت»نگهداری « در کانون اصلاح و تربیت را به کار برده است؛ بنابراین و با عنایت به این که موضوع ماده 23 قانون مجازات اسلامی افزایش مجازات اصلی تعزیری تحت عنوان مجازات تکمیلی است، نسبت به نوجوانان قابل اعمال نیست. اصل رعایت منافع عالی کودک و نوجوان م ذکور در ماده 3 کنوانسیون حقوق کودک مصوب 1989 میلادی که جمهوری اسلامی ایران نیز در سال 1372 به آن ملحق شده است و نیز تکلیف دادگاه به»رعایت غبطه و مصلحت کودک و نوجوان « در ماده 45 قانون حمایت خانواده مصوب 1391 مؤید این استنباط است .نیز دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه