نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۰/۱۶۱۰

با توجه به متن صریح قانون حفاظت و بهره برداری از جنگل ها و مراتع مبنی بر پرداخت غرامت توسط صاحب دام، آیا چرای دام واجد وصف کیفری است یا خیر؟ اگر دارای جنبه کیفری است آیا منطبق بر ماده 44 مکرر قانون حفاظت و بهره برداری از جنگلها و مراتع است یا خیر؟

اولا، ماده 44 مکرر قانون حفاظت و بهره برداری از جنگل ها و مراتع به موجب نظریه شماره 8657 - 11/4/1366 نگهبان مغایر با موازین شرعی تشخیص داده شده و غیر قابل اعمال و اجراء است .شورای ثانیا، هر چند به موجب تبصره یک ماده 47 )اصلاحی 1387 ( قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت »تعلیف دام در جنگل ها و مراتع و آبخیزها مستلزم اخذ پروانه چرا می باشد«... ، ولی ضمانت اجرای کیفری در خصوص این رفتار به استثنای موارد پیش بینی شده در مواد 50 و 44 قانون حفاظت و بهره برداری از جنگل ها و مراتع مصوب 1346 با اصلاحات و الحاقات بعدی که به ترتیب ناظر بر» چرای غیر مجاز دام در جنگل های سوخته و منابع ملی که بی رویه بهره برداری و مخروبه شده « و نیز» چرانیدن غیر مجاز بز در جنگل ها و مراتع «می باشد، پیش بینی نشده است و طبق تبص ره 2 ماده 47 قانون صدرالذکر نیز چرای دام بدون پروانه یا مازاد بر ظرفیت تعیین شده در پروانه در مراتع )اعم از مشجر و غیر مشجر( جرم محسوب می شود و اشاره به چرای غیر مجاز دام در جنگل ها نشده است و با توجه به تعریف اصطلاحات جنگل و مراتع طبق بندهای 6 و 7 ماده یک قانون حفاظت و بهره برداری از جنگل ها و مراتع مصوب 1346 با اصلاحات و الحاقات بعدی، نمی توان مقررات تبصره 2 ماده 47 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت )اصلاحی 1387( را به چرای غیر مجاز دام در جنگل ها تسری داد و مرتکبان آن را تعقیب کیفری کرد. در نتیجه می ت وان گفت به جز موارد پیش بینی شده در مواد 44 و 50 قانون حفاظت و بهره برداری از جنگل ها و مراتع مصوب 1346 با اصلاحات و الحاقات بعدی، چرای غیر مجاز دام در جنگل ها به طور صریح یا ضمنی جرم انگاری نشده است؛ البته چنانچه عمل مرتکب در فرض سؤال موجب تخریب جنگل ها ش ود، م طابق ماده 690 قانون مجازات اسلامی )تعزیرات( مصوب 1375 موضوع قابل تعقیب کیفری است .، دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه