نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۰/۱۵۱

1 - آیا دریافت زیادت در جرم ربا منوط به دریافت وجه نقد یا وصول اسناد تعهدآور می باشد یا صرف اخذ اسناد و مدارک مالی نیز دریافت زیادت محسوب می شود؟ 2 - چنانچه طبق رویه موجود دریافت زیادت منوط به وصول اسناد مالی یا وجوه نقد باشد، چنانچه متهم اسناد تعهدآوری با مبلغ مازاد بر مبلغ پرداختی دریافت کرده باشد، آیا قبل از اقدام بر روی اسناد تعهدآور، مشمول بزه شروع به ربا خواهد شد یا برای تحقق بزه شروع به ربا، اقداماتی هم چون صدور گواهی عدم پرداخت یا مطالبه چک از طریق مراجع قضایی قبل از وصول مبلغ لازم است؟

1 - در صورتی که دارنده چک یا دیگر اسناد تعهد آور، آن را به عنوان ربا دریافت کرده باشد، باید آن را به صادر کننده مسترد کند، ولی با توجه به ماده 595 قانون مجازات اسلامی )تعزیرات( مصوب 1375 تا زمانی که وجه را دریافت نکرده است، ربا تحقق نمی.یابد 2 - مجرد قصد ارتکاب جرم و مطالبه مبلغی به عنوان ربا، جرم محسوب نمی شود؛ لیکن با توجه به ت عریف شروع به جرم در ماده 122 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 که ارکان آن»قصد ارتکاب جرم « و» شروع به اجرای آن « است و با عنایت به مجازات ربا )شش ماه تا سه سال حبس و تا هفتاد و چهار ضربه شلاق و نیز معادل مال موضوع ربا به عنوان جزای نقدی( که با لحاظ تبصره 3 ماد ه 19 قانون مجازات اسلامی، درجه پنج تعزیر محسوب می شود، صرف دریافت اسناد تعهدآور تحت عنوان ربا، شروع به جرم ربا بوده و مرتکب طبق بند»پ «ماده 122 قانون یاد شده به تعزیر درجه شش محکوم می.شود