نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۰/۱۲۴۹

با عنایت به این که قانونگذار در تبصره 3 ماده 25 مقرر می دارد» در عفو و آزادی مشروط اثر تبعی محکومیت پس از گذشت مدت های فوق از زما ن عفو یا اتمام مدت آزادی مشروط رفع می شود. محکوم در مدت زمان آزادی مشروط و همچنین در زمان اجرای حکم نیز از حقوق اجتماعی محروم می گردد .«با عنایت به تبصره مذکور و این که در برخی از موارد، محاکم در آراء خود حکم به تعلیق مجازات های حبس می نمایند، خواهشمند است اعلام فرمایید آیا محکوم علیه در مدت زمان تعلیق نیز مشمول مجازات تبعی محرومیت از حقوق اجتماعی می شود یا خیر و امکان صدور گواهی سوء پیشینه برای وی وجود دارد؟

با توجه به ماده 25 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392، در محکومیت های موضو ع این ماده صرفا پس از اجرای حکم یا شمول مرور زمان، آثار تبعی یعنی محرومیت از حقوق اجتماعی به شرح مقرر در ماده 26 آن قانون اعمال می شود؛ در غیر این موارد از جمله در مجازات تعلیقی چون نص صریحی برای اعمال مجازات تبعی وجود ندارد و سلب حقوق اجتماعی به عنوان حق وق بنیادین مقرر در قانون اساسی نیاز به نص صریح قانون دارد و از طرفی توجه به تبصره 3 ماده 25 مذکور که به اعمال مجازات تبعی در زمان قبل از انقضاء و اتمام مدت آزادی مشروط و شمول عفو تصریح می نماید و در مورد مدت تعلیق ساکت است و اصل بر عدم اعمال این نوع مجازات است، بنابراین درزمان تعلیق مجازات اصلی، مجازات ه ای تبعی قابل اعمال نمی باشد. قابل ذکر است بند»ث « ماده 134 اصلاحی 1399 قانون مجازات اسلامی که مقرر داشته است تعلیق مجازات در حکم اجرا است ناظر به نحوه اعمال مقررات تعدد است و در سایر موارد از ملاک آن به خصوص به ضرر و برای اعمال مجازات تبعی که اصل بر عدم آن است قابلیت استناد ندارد محکوم.علیه دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه