نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۰/۱۰۰۳

در پاره ای از قوانین پیش از انقلاب که هنوز مجرا هستند، مجازات حبس تأدیبی پیش بینی شده است؛ لیک ن حسب ماده 14 قانون مجاز ات اسلامی مصوب 1392 مجازات ها به چهار نوع حدود، قصاص، دیات و تعزیرات تقسیم شده و حبس تأدیبی ذکر نشده است. آیا می توان حبس تأدیبی را منطبق با مجازات حبس تعزیری دانست یا باید قائل به نسخ ضمنی آن نوع مجازات بود؟ در صورت اخیر، آیا به طور کلی وصف مجرمانه رفتار م نتفی است یا موضوع مشمول ماده 69 قانون مجازات اسلامی خواهد بود؟

اولا، در فرهنگ لغت دهخدا، از جمله معانی»تأدیب« ، ادب دادن، عقوبت و مجازات است و تأدیب مترادف تنبیه و عذاب و مجازات نیز می باشد. مقنن در ماده 16 قانون مجازات اسلامی مصوب 1370 در تعریف تع زیر عبارت» تأدیب یا عقوبتی است «... را به کار برده بود؛ بنابراین حبس تأدیبی مقرر در قوانین پیش از انقلاب اسلامی 1357 همان حبس تعزیری است که در ماده 18 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 شده است .تعریف ثانیا، قوانینی که پیش از انقلاب اسلامی 1357 به تصویب رسیده است تا زمانی که به موجب قوانین بعدی صریحا یا به طور ضمنی نسخ نشده است و شورای نگهبان هم خلاف شرع بودن آن ها را اعلام نکرده باشد، به اعتبار خود باقی است؛ در نتیجه قوانینی که در آن مجازات»حبس تأدیبی « مقرر شده و تاکنون نسخ نشده و شورای نگهبان نیز خلاف شرع بودن آن را اعلام نکرده است، به قوت و اعتبار خود باقی است و حبس تأدیبی مقرر در این قوانین نیز همان حبس تعزیری است و از شمول ماده 69 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 که در استعلام آمده است، خارج .است دکتر احمد محمدی باردئی